Tijdsbesteding aan boeken lezen

De boekenwereld verandert. Over een lange periode gezien neemt de tijd die aan het lezen van boeken wordt besteed af. Hoeveel en hoe lang leest men tegenwoordig en wanneer?

In februari 2011 en in mei 2012 heeft de Stichting Marktonderzoek Boekenvak gebruikersonderzoek gedaan naar verschillende aspecten van het lezen en het e-lezen. Hieruit blijkt dat bijna een op de vijf mensen dagelijks in een boek leest: papieren boek of e-book (februari 2011).

Lezen en niet lezen
Ongeveer 17 procent van de mensen heeft in de laatste twaalf maanden geen enkel boek gelezen. Opvallend is dat slechts 1% van de mensen in die periode géén boek heeft gekocht Hieruit kan de conclusie getrokken worden dat er (veel) meer boeken worden gekocht dan er daadwerkelijk worden gelezen.
Vrouwen lezen gemiddeld meer boeken dan mannen: respectievelijk 11 boeken per jaar tegenover 9 per jaar. Tot de veellezers behoort de 4% die meer dan 50 boeken per jaar lezen. Daarentegen leest 17 % helemaal geen boeken. Een derde van de lezers leest 1 tot  6 boeken per jaar (mei 2012).

Waar en wanneer leest men boeken?
De avond is het populairste deel van de dag voor het lezen van boeken. Iets meer dan de helft van de boekenlezers leest ’s avonds. Vrouwen en laag opgeleiden lezen relatief vaak in de middag. Rond 8% van de boekenlezers leest ‘s nachts: tussen middernacht en 6 uur ’s morgens (februari 2012).

Gemiddelde leestijd
In juli 2010 was de gemiddelde boekenleestijd voor mensen ouder dan 13 jaar 20 minuten. Doordat veel mensen niet elke dag een boek lezen, ligt de gemiddelde boekenleestijd per leesdag ruim 1 uur.

Gemiddelde leestijd boeken

Leestijd boeken neemt af
Sinds 1975 wordt onder de Nederlandse bevolking van 12 jaar en ouder het Tijdbestedingsonderzoek gehouden (1975-2005). In dit onderzoek wordt gevraagd om gedurende een week per kwartier te noteren wat men in zijn of haar vrije tijd heeft gedaan. Naar lezen voor werk of school werd niet gevraagd.

 tijdbesteding boeken 1975-2005

De tijd die in de periode 1975-2000 aan het lezen van boeken werd besteed, vertoont een dalende trend. De boekenleestijd nam af van 1,6 uur per week in 1975 tot ongeveer 1 uur in 2005. Dat komt overeen met een afname met ca. 37%.
* De stijging die de grafiek over de periode 2000 t/m 2005 toont, is waarschijnlijk te wijten aan een vertekening die ontstaan is doordat er in 2005 voor het eerst gevraagd werd naar het lezen van boeken per categorie: literair (a), romantisch/spannend, streekromans en fictie (b), jeugdboeken en strips (c) en ten slotte informatieve boeken, overige boeken en naslagwerken (d). Uit andere vragen van het Tijdbestedingsonderzoek over boeken, alsmede uit vergelijking van vragen van het AVO-onderzoek tussen 2003 en 2007, blijkt dat er eerder van een stabilisering sprake is dan van een stijging in het lezen van boeken.

Kijkend naar de uitleningen door bibliotheken (zie ook Uitleningen boeken volwassenen en Uitleningen boeken jeugd) in de periode 2000-2005 valt op dat ook het aantal geleende boeken  afneemt. In diezelfde periode werden er 20% minder boeken voor volwassenen uitgeleend en 9% minder jeugdboeken. In deze periode nam óók het aantal leden onder zowel volwassenen als de jeugd af. Per lid blijft er netto een afname van het aantal uitleningen over van 11% voor volwassenen en 6% voor de jeugd.

Effecten van het ouder worden op de leestijd
Het Tijdbestedingsonderzoek geeft een aardig beeld van de invloed die de leeftijd heeft op het aantal uren dat men besteedt aan het lezen van boeken. In het algemeen geldt ‘hoe jonger, des te minder tijd wordt er besteed aan het lezen van boeken’. De twee jongste leeftijdsgroepen besteden per week beide evenveel tijd aan het lezen van boeken: ca. 0,8 uur. Bij de oudere leeftijdsgroepen neemt de boekenleestijd gestaag toe met de leeftijd. De groep 65 jaar en ouder spant met 2,3 uur boekenleestijd de kroon.

tijdbesteding aan boeken per leeftijdsgroep 2005

Verdeling over genres

  • In alle leeftijdsgroepen worden romantische boeken het meest gelezen. De leestijd per week varieert tussen ca. 20 minuten (12-19-jarigen en 20-34-jarigen) en iets meer dan een uur (65-jarigen).
  • Literaire boeken komen bij vier van de vijf leeftijdsgroepen op de tweede plaats. De uitzondering wordt gevormd door de groep 12-19-jarigen. Deze leeftijdsgroep besteedt bijna een kwartier per week aan hun nummer 2: de jeugdboeken en strips.
  • Opvallend is de leestijd die aan Informatieve en overige boeken wordt besteed. De groep 65+ leest die gedurende bijna 25 minuten per week. De groepen 12-19 jaar en 35-49 jaar besteden hieraan relatief de minste tijd.
  • De twee oudste leeftijdsgroepen delen met elk ca. 6 minuten per week de tweede plaats bij het lezen van jeugdboeken en strips (na de 12-19-jarigen).

tijdbesteding aan boeken per leeftijdsgrope per genre 2005