Informatiefunctie bibliotheek

De openbare bibliotheken spelen sinds het begin van de 20e eeuw een
rol in de maatschappelijke informatievoorziening. In 2010 beschikten zij over bijna 7 miljoen informatieve boeken die ter plekke konden worden ingezien of ook uitgeleend.

Hoewel boeken nog steeds een informatievraagbaak vormen, voorziet het internet steeds vaker in de behoefte van burgers aan informatie. De openbare bibliotheek speelt hierop in en is inmiddels op bepaalde terreinen en voor bepaalde doelgroepen zelf een doorgever van informatie in digitale vorm geworden. Bibliotheekbezoekers kunnen in elke openbare bibliotheek toegang krijgen tot internet. Hoewel een groot deel van de Nederlanders zelf thuis al over breedband internet beschikt (zie internettoegang: aansluitingen), voorzien de bibliotheekcomputers in een behoefte.

In 2013 is in Europa een vergelijkend onderzoek gehouden onder bibliotheekgebruikers naar het gebruik van de openbare bibliotheek (Quick (2013). Onder de  17 deelnemende landen bevond zich ook Nederland. Dat maakt vergelijking tussen Nederland en andere landen mogelijk.
Nederlandse gebruikers van internet in de bibliotheek maken minder vaak dan inwoners van andere landen van de EU gebruik van de bibliotheek als zij aan het werk zijn, of met vrienden in de bibliotheek aan het internetten zijn. Net als in andere landen het geval is worden bibliotheekcomputers gebruikt om te solliciteren op een baan. 50.000 mensen hebben in de voorgaande twaalf maanden een computer van een bibliotheek gebruikt om te solliciteren naar een baan. Daarin was 20% van hen geslaagd.
Nederlanders maken bij hun communicatie met instanties relatief meer gebruik van bibliotheekcomputers dan andere  inwoners van andere Europese landen (27% versus 24%). Nederlanders gebruiken de bibliotheekcomputers vooral voor het bezoeken van websites van openbare instanties (29%) en voor het downloaden van officiële papieren (21%). Zij hebben minder hulp nodig bij uitvoeren van arbeidsgerelateerde activiteiten op computers van de bibliotheek vergeleken met het gemiddelde in de EU (6% tegen 11%).  

Belangrijkste redenen voor het gebruik van computers in de bibliotheek

In het algemeen hebben de ICT-diensten van de bibliotheek bibliotheekgebruikers geholpen bij  leren, werken, scholing en het onderhouden van sociale contacten.

De bibliotheek biedt haar publiek een aantal digitale bestanden aan, die in de bibliotheek en deels ook thuis via een bibliotheekabonnement of extra betaling raadpleegbaar zijn (‘thuisgebruik’); zie ook Collectie digitale content. Ook onderhouden bibliotheken een of meer websites voor bibliotheekgebruikers en de bevolking in het werkgebied.


De openbare bibliotheken hebben een database ontworpen en gevuld met gegevens over en van organisaties in hun werkgebied: G!DS. Met G!DS neemt de bibliotheek in het informatieveld een positie in die complementair is aan het aanbod van informatieverstrekkers als Google en sociale netwerken. De bibliotheken werken gezamenlijk aan het vullen en onderhoud van G!DS. Daarbij werken bibliotheken ook samen met gemeenten en lokale/regionale organisaties. Op basis van lokale afspraken tussen bibliotheek en organisaties wordt G!DS gevuld.

G!DS wordt intensief gebruikt door de bibliotheken zelf. Alle bibliotheken staan met hun gegevens en openingstijden in G!DS. Deze toepassing vormt de basis van waaruit een groot aantal websites wordt voorzien van gegevens. Niet alleen websites van bibliotheken ontlenen informatie aan G!DS; ook andere websites, bijvoorbeeld  op het gebied van gezondheid/WMO, cultuur en opvoeding maken er gebruik van.

Op landelijk niveau ontlenen de volgende bibliotheekapplicaties informatie aan de G!DS: Bibliotheek.nl, de Aquabrowser, het Makkelijk Lezen Plein, Boekstart en de nieuwe projectenbank van Stichting Lezen. Ook een deel van de gegevens over cursussen, voorstellingen, en de literaire agenda en excursies van Literatuurplein komt uit G!DS.

In 2012 werd gemiddeld 185.000 keer per dag een organisatie of product opgevraagd uit G!DS.
Eind september 2013  waren 100070 organisaties in G!DS opgenomen. Er werden 495 websites door G!DS van informatie voorzien.

Zie ook: Gids voor Nederland.