Aangepast lezen, gebruik voorzieningen

Het openbaar bibliotheekbestel heeft ten doel álle burgers toegang te bieden tot een pluriform aanbod aan betrouwbare informatie. Het is zodanig ingericht  dat mensen met een leeshandicap gebruik kunnen maken van boeken en andere geschriften.

Wie een visuele beperking of andere leeshandicap heeft, of bijv. niet meer in staat is om kleine lettertjes te lezen, kan zich inschrijven bij Stichting Aangepast Lezen. Het SIOB is in opdracht van het Ministerie van OCW regievoerder. Ingeschreven klanten kunnen gebruik maken van brailleboeken en andere aangepaste leesvormen zoals gesproken boeken.

De meest voorkomende leesbeperkingen onder de gebruikers van Stichting Aangepast Lezen zijn: een visuele beperking (blind, slechtziend 58%) en dyslexie (27%).
Stichting Aangepast Lezen wordt ook gebruikt door mensen  met een andere leesbeperking (8%).Te denken valt aan een  motorische beperkingen, zoals reuma, fibromyalgie en verstandelijke beperkingen zoals bijvoorbeeld afasie.
Van een aantal gebruikers(7%) is niet bekend welke leesbeperking zij hebben (bron: St. Aangepast Lezen, 2012).

Stichting Aangepast Lezen beschikt over: gesproken boeken en brailleboeken,  kranten en tijdschriften in aangepaste leesvorm, maatwerk en reliëfwerk  (Braille). Braille en gesproken boeken worden per post rechtstreeks naar de klant gestuurd. Meestal bestellen klanten telefonisch. Ook kan de klant via de online catalogus van Stichting Aangepast Lezen op elk moment zonder tussenkomst van een medewerker boeken of ander materiaal lenen. Het grootste deel gedeelte van de collectie kan door middel van streaming direct online via de website, afspeelapparaten zoals de Webbox en sinds 2012 via de Daisylezer app beluisterd worden.

Ingeschreven gebruikers St. Aangepast Lezen

Bij Stichting Aangepast Lezen kunnen zowel personen (klanten) als instellingen worden ingeschreven.
Het aantal ingeschreven klanten varieert in de loop van de tijd. In 2009 is het totaal aantal bij Stichting Aangepast Lezenaan ingeschreven klanten gedaald. De oorzaak hiervan was de noodzakelijke opschoning van het klantenbestand in 2009 na de fusie tussen diverse organisaties op het gebied van Aangepast Lezen. Over de gehele verslagperiode gezien schommelt het aantal ingeschreven gebruikers rond 30000.

Leeftijdsgroepen gebruikers Stichting aangepast Lezen

Op 1 januari 2013 was de jongste klant 0 jaar en de oudste 109 jaar.

Stichting Aangepast Lezen onderscheidt de klanten in vier leeftijdsgroepen. De groep die verhoudingsgewijs het meest vertegenwoordigd is omvat de senioren van 80 tot en met 109 jaar. Hoewel zij slechts 4% van de bevolking vormen, maken zij 30% van de klanten uit. Ook de groep senioren 65-79 is verhoudingsgewijs sterk vertegenwoordigd. Voor de beide andere leeftijdsgroepen, jongeren (0-17) en volwassenen (18-64) geldt dat zij relatief minder klanten omvatten dan bij hun omvang behoort.

 Uitleningen en collectie brailletitels

Het aantal uitleningen van brailletitels is lager dan het totaal aantal brailletitels dat in de collectie aanwezig is. In 2012 werd een brailletitel gemiddeld 0,7 maal per jaar uitgeleend. In 2008 was dat nog 0,9 maal per jaar.

Uitleningen en collectie gesproken boeken

Eind 2012 waren bij Stichting Aangepast Lezen 29330 mensen ingeschreven die gesproken boeken lezen. In 2012 werden netto 236 titels aan de collectie gesproken boeken toegevoegd. Gemiddeld werd elk gesproken boek in 2012 16,5  maal per jaar uitgeleend.
In 2012 is de collectie gesproken boeken van Aangepast Lezen ingebracht in de nationale ibliotheekcatalogus (NBC), met de bedoeling om de dienstverlening van aangepast Lezen op termijn in te passen in die van Bibliotheek.nl.

De pilot ging rond de zomer 2012 van start. De website werd door 1950 klanten bekeken. 168 mensen vulden de verklaring leeshandicap in en ruim 500 boeken bereikten langs deze weg de lezer.

Uitleningen en collectie audio kranten en tijdschriften

Ultimo 2012 waren 4.491 mensen geabonneerd op audio kranten en tijdschriften. Het aantal klanten met een abonnement op een audio krant of -tijdschrift blijft afnemen. Streaming daarentegen is in opkomst.

 Aantal vestigingen met een kennismakinscollectie

Met ingang van 2009 mogen mensen met een visuele beperking of andere leeshandicap ook via de bibliotheek producten lenen  van Stichting Aangepast Lezen. Hiertoe is een kennismakingscollectie samengesteld. Deze omvat een deel van de collectie van Aangepast lezen (< 50 daisyroms).Het is een ‘permanente’ kennismakingscollectie die door de bibliotheken aangeschaft wordt vanuit door het SIOB ter beschikking gestelde subsidies. De belangstelling is vanaf het eerste jaar groot en neemt nog steeds toe. Eind 2012 beschikte het merendeel van de vestigingen en servicepunten over de kennismakingscollectie. 

uitleningen daisy cds

Het aantal uitleningen van gesproken boeken op daisy cd's neemt toe. Er lijkt een relatie te bestaan tussen de toename van het aantal bibliotheekvestingen met een kennismakingscollectie en de toename van het aantal titels dat uit die collectie wordt geleend.