Collectie e-books

Met ingang van 21 januari 2014 kunnen de leden van de openbare bibliotheken recente, niet-rechtenvrije e-books lenen.
Zijn er verschillen in het uitlenen van papieren boeken en het uitlenen van e-books?

Verschil tussen lenen van papieren boeken en e-books.
Openbare bibliotheken mogen papieren boeken, cd’s en dvd’s en andere door het auteursrecht beschermde werken uitlenen. Een belangrijke voorwaarde is dat ze hiervoor aan  rechthebbenden een billijke vergoeding betalen. Deze vergoeding wordt via Stichting Leenrecht geïnd en via de Stichting Lira aan de rechthebbenden betaald.
De aanspraak op een vergoeding wordt leenrecht genoemd en is alleen van toepassing op fysieke exemplaren van een werk, zoals een boek, cd of dvd. Het leenrecht is niet van toepassing op het voor beperkte tijd ter beschikking stellen van digitale kopieën van een e-book. Daardoor hebben bibliotheken geen bijzondere status met betrekking tot e-books, zodat hiervoor voorafgaande toestemming van de rechthebbenden is vereist.


Collectievorming e-books
De reguliere collectie van bibliotheken bestaat uit papieren boeken en andere media. Deze worden door de lokale bibliotheken zelf gekocht. Daardoor verschillen de collecties van de bibliotheken onderling in grootte (aantal titels) en in titelaanbod. Leners kunnen ook boeken uit andere bibliotheken aanvragen. Het desbetreffende boek wordt dan opgestuurd naar de bibliotheek van de aanvrager.
Voor e-books ligt dit anders. Doordat de collectievorming van e-books landelijk wordt aangepakt, zullen individuele bibliotheken, grote, zowel als kleinere, eenzelfde e-bookcollectie kunnen aanbieden als de grotere bibliotheken.

Betaalde e-books
In januari 2014 zijn de bibliotheken gestart  met het op grote schaal uitlenen van auteursrechtelijk beschermde e-books. Daarvoor kopen zij nu licenties in voor het tijdelijk beschikbaar stellen van e-books. Het gaat hierbij om ca. 5000 e-booktitels  In de eerste drie maanden van 2014 kunnen alle bibliotheekleden gratis van deze collectie gebruik maken.
Vanaf april 2014 moet voor recentere titels boven op het reguliere lidmaatschap betaald worden. Voor €20,- per jaar (bovenop het reguliere abonnement) kunnen bibliotheekleden per jaar 18 e-books lezen via de Bibliotheek. Het leenrecht is niet van toepassing op e-books. De auteursrechtelijke vergoeding maakt onderdeel uit van de licentiekosten die bibliotheken betalen. Het leenrecht is niet van toepassing op e-books. De auteursrechtelijke vergoeding maakt onderdeel uit van de licentiekosten die bibliotheken betalen.

Rechtenvrije e-books
Bibliotheekleden kunnen wel een aantal rechtenvrije e-books lenen bij de bibliotheek De leden van de bibliotheek kunnen gratis kennis maken met e-books. Deze collectie bestaat uit 26 e-books. De collectie is gemaakt  in samenwerking met het Letterkundig Museum en de Digitale Bibliotheek voor de Nederlandse Letteren (DBNL). Deze boeken kunnen  zonder kosten gedownload (‘geleend’) en gelezen worden: de E-books eregalerij.  Hiertoe behoren o.a.  Camera Obscura van Nicolaas Beets en Max Havelaar van Multatuli.
Daarnaast er is al langere tijd een verzameling rechtenvrije e-books beschikbaar voor de bibliotheekleden en ook voor niet-leden. Het gaat dan om ca. 42.000 titels ouder dan 75 jaar. Zij worden deels via streaming en deels als downloadable bestand aangeboden.

Zie voor aantallen door de bibliotheek uitgeleende e-books: e-books.
Zie voor gegevens over apparatuur, markt en gebruik van e-books het artikel e-books en e-readers.
Voor meer informatie over digitale producten van het boekenvak wordt verwezen naar Feiten en cijfers van de koninklijke vereniging van het boekenvak.
Zie ook Uitleningen e-books.